Recenzja książki „Poeta nieznany. Wybór tekstów” Władysława Szlengela

O autorze 

Władysław Szlengel (1912 /1914 – 1943) to polski poeta pochodzenia żydowskiego, autor tekstów kabaretowych i piosenek, dziennikarz, aktor estradowy. W latach 1940–1943 przebywał w getcie warszawskim, gdzie kontynuował działalność pisarską i artystyczną. Za sprawą wierszy pisanych w owym czasie zwany jest poetą getta.

O książce

Na tomik „Poeta nieznany. Wybór tekstów” składają się: wiersze, piosenki, opowiadania, satyry, a nawet kilka fraszek. Autor podejmuje w nim różnorodną tematykę. W zbiorze można znaleźć utwory obejmujące zagadnienia praktycznie ze wszystkich dziedzin wiedzy; poezję zabawną, romantyczną i tragiczną, która emanuje ludzką bliskością wobec czytelnika. 

Moja opinia

Sięgając po tomik, już byłam nim zaintrygowana. Nietypowa okładka oraz fakt, iż pierwszy raz dowiedziałam się o istnieniu Władysława Szlengla i jego dzieł sprawiły, że jeszcze tego samego dnia poświęciłam sporo czasu na czytanie. 

Wszystkie utwory są porywające. Styl autora daje niepozorne poczucie bezpieczeństwa, swego rodzaju komfort podczas czytania pierwszych linijek, jakoby utwór był niewinny. Zanim jednak czytelnik się obejrzy, ostatnie strofy dobijają go swoją prostotą i tragizmem. Są pisane w sposób bardzo dosłowny, zwięzły, lecz treściwy, jak większość literatury tamtego okresu.

Niektóre teksty, bardziej podniosłe, poważne, dotykające sfer bliskich autorowi, wymagają znajomości biografii twórcy, osób bądź wydarzeń z I połowy XX wieku. W wierszach pojawia się też symbolika łatwa do zrozumienia, ale przy głębszej analizie odkrywająca drugie dno utworu czy umożliwiająca jego inną interpretację. To sprawia, że dzieła Władysława Szlengela nigdy się nie nudzą. 

Jednym z fundamentalnych elementów, wpływających na twórczość poety, jest jego narodowość. Artysta opisuje okrucieństwa, jakie spotykają zarówno jego, jak i jego bliskich w wysoce emocjonalny i empatyczny sposób. Moja przyjaciółka po przeczytaniu jednego z bardziej znanych opowiadań – pt. ,,Co czytałem umarłym” – płakała i wspominała je przez długi czas.

Żydowskie pochodzenie autora sprawia, że jego doświadczenia i podejmowana w utworach tematyka pozwalają spojrzeć na losy Polski i Polaków podczas trwania II wojny światowej z innej perspektywy. Większość znanych mi pisarzy z tamtego okresu ma polskie pochodzenie, przez co różnica w wartościach i przeżyciach jest uwydatniona w ich dziełach. Twórczość Szlengela poszerza wiedzę na temat tego okresu historycznego o stronę żydowską; dzięki niej można zauważyć aspekty wcześniej umykające oku.

Komu polecam

Tomik polecam osobom zainteresowanym literaturą wojenną, w szczególności tym ciekawym spojrzenia z innej perspektywy na ten tragiczny czas. Trzeba jednak wspomnieć, że dzieła Władysława Szlengla bywają brutalne. Bardzo szczegółowo opisują okrucieństwa, jakich poeta był świadkiem, dlatego osobom wrażliwym na tematy bestialskie czy też bezduszne zachowania zalecam ostrożność.

Opis bibliograficzny książki:
Autor: Władysław Szlengel
Tytuł: „Poeta nieznany. Wybór tekstów”
Wydawnictwo: Bellona
Miejsce i rok wydania: Warszawa 2013

Więcej informacji:
,Poeta nieznany. Wybór tekstów” – lubimyczytać.pl