Recenzja książki „Dracula” Brama Stokera

Bram Stoker, a właściwie Abraham Stoker, jest irlandzkim pisarzem tworzącym na przełomie XIX i XX wieku, jednym z czołowych twórców światowej literatury grozy. Warto nadmienić, że od jego nazwiska pochodzi nazwa nagrody literackiej przyznawanej od 1987 roku dla twórców literatury grozy – Nagroda Brama Stokera. Na podstawie jego powieści „Dracula” powstały liczne ekranizacje.

„Dracula” jest klasykiem literatury gotyckiej i grozy. To ponadprzeciętna, klimatyczna powieść posiadająca formę epistolarną, która wciąga niepokojącym wiktoriańskim klimatem.

Okładka utworu o hrabim wampirze w mistrzowski sposób przedstawia mroczny nastrój, na którym opiera się jej tematyka. Publikacja została wydana w twardej oprawie w kolorach krwistej czerwieni i czerni z cmentarnym zamczyskiem na pierwszym planie. Pozostałymi elementami graficznymi są tajemnicze czarno-białe ilustracje nawiązujące do treści. Warto wspomnieć, że książka, którą wypożyczyłam ze szkolnej biblioteki posiada zakładkę nawiązującą do okładki.

Powieść jest w niecodzienny i niepowtarzalny sposób ujęta w formę zbioru notatek, dzienników, listów, a nawet zapisów z fonografu. Pisarz w ten sposób przedstawia wydarzenia z punktu widzenia najważniejszych uczestników historii, prowadząc narrację w formie pierwszoosobowej. Archaiczny styl, w którym została napisana buduje napięcie i klimat grozy, mimo że przez to akcja rozwija się nieśpiesznie i posiada liczne opisy przed rozpoczęciem głównego wątku. Autor nie śpieszy się z przedstawianiem krwawych scen, a opisywany świat przedstawiony mistrzowsko wciąga w krainę gotyku.

W książce postacie są podzielone na dobre i złe. Grupa przyjaciół protagonistów – pod wodzą Abrahama van Helsinga, naukowca i lekarza, który łączy zdobytą wiedzę medyczną z religijnymi metodami walki z nosferatu – stara się pokonać antagonistę, Draculę, i jego nikczemne plany. Pozostałymi członkami zespołu są: małżeństwo Jonathana i Miny Harker, doktor zakładu psychiatrycznego – John Seward, a także Arthur Holmwood, którego narzeczona staje się pierwszą ofiarą hrabiego.

Tytułowy bohater – Dracula – to wampir-arystokrata. Upływ czasu go nie zabija, a krew sprawia, że młodnieje i rośnie w siłę. Krwiopijca jest obdarzony siłą kilku mężczyzn, może również przemieniać się w wilka i nietoperza, a także mgłę. Porusza się w sposób nietypowy dla zwykłych śmiertelników, co wspomaga go w ucieczkach. Wbrew posiadanej zdolności przenikania przez wąskie szczeliny i okna wchodzi do domów swych ofiar jedynie zaproszony przez ludzi. Za dnia staje się słabszy i niezdolny do wykorzystywania pełni swoich mocy. Odstraszają go przedmioty święte i czosnek, natomiast zabić go można, przebijając serce kołkiem.

Pierwowzorem kultowego krwiopijcy jest wołoski XV-wieczny hospodar – Wlad Palownik. Przydomek pochodzi od jego ulubionej formy egzekucji – wbijania na pal. Mężczyzna jest znany ze swych krwawych rządów i okrucieństwa. Frapującym jest fakt, że Wlad dziedziczy tytuł Dracula, oznaczający syna diabła, po swym ojcu.

Postać wampira w kulturze masowej przeszła ewolucję z demonicznego upiora z ludowych wierzeń i mitów, poprzez romantyzacje, kino akcji oraz parodie skierowane dla młodszej widowni, a także popkulturowe romanse do młodych osób po ocieplony wizerunek. Wampiryzm przestał być jedynie metaforą czystego zła i okrucieństwa wypełnionego mrokiem, znacząco się różniąc od obrazu Draculi.

Tytuł recenzji jest nawiązaniem do ikonicznego cytatu, który wypowiada obłąkany pacjent szpitala psychiatrycznego – Renfield. Pacjent jest fanatycznie oddanym sługą hrabiego, pomaga mu w próbie przemiany Miny Harker w wampira w zamian za obietnicę nieśmiertelności.

Muszę przyznać, że zawiodło mnie zakończenie, ponieważ po punkcie kulminacyjnym akcja zostaje rozwiązana zbyt szybko, a niektóre opisy są rozwlekłe. Niemniej jednak książka mi się spodobała przez swoją klimatykę grozy.

Pomimo że od publikacji powieści minęło ponad 100 lat utwór wciąż jest ciekawą pozycją, po którą sięgają kolejni czytelnicy. Moim zdaniem, dzieło jest warte przeczytania, chociaż momentami bywa przydługawe i monotonne.

„Draculę” mogę polecić osobom, które lubią literaturę gotycką lub historie o wampirach.

Opis bibliograficzny książki:
Autor: Bram Stoker
Tytuł: „Dracula”
Wydawnictwo: Vesper
Miejsce i rok wydania: Poznań 2011

Więcej informacji:
„Dracula” – lubimyczytac.pl